Tuyên Quang: Xây dựng nền hành chính hoạt động hiệu lực, hiệu quả theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ Tư, ngày 6 tháng 10 năm 2021 - 15:22

Trong cuộc họp đầu tiên của Ủy ban nghiên cứu kế hoạch kiến quốc (10/01/1945), Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ mục tiêu của Nhà nước là: “1. Làm cho dân có ăn; 2. Làm cho dân có chỗ ở; 4. Làm cho dân có học hành”. Người còn nói: “Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”[1]. Bởi vậy, hoạt động của nền hành chính nhà nước trước hết phải hướng đến mục tiêu: Độc lập - Tự do – Hạnh phúc. Đây cũng là tiêu ngữ cho mọi văn bản hành chính của nhà nước ta trong 76 năm qua.

Trụ sở làm việc mới của Trung tâm Hành chính công Thành phố Tuyên Quang chuẩn bị đi vào hoạt động,
phục vụ nhân dân tốt hơn.  Ảnh: Dương Phúc

Về xây dựng bộ máy hành chính nhà nước: Theo chủ tịch Hồ Chí Minh bộ máy nhà nước là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm nhiều bộ phận hợp thành như các bộ phận trong một chiếc đồng hồ hoặc một chiếc thuyền buồm. Hiệu quả hoạt động của cả bộ máy phụ thuộc vào hiệu quả hoạt động của các bộ phận. Mối quan hệ này đòi hỏi phải xây dựng một bộ máy đồng bộ, có tính định hướng. Hồ Chí Minh đề ra một phương châm nhất quán: gọn nhẹ, có cơ cấu hợp lý, có khả năng bao quát và giải quyết tốt các vấn đề kinh tế, xã hội, văn hóa của đất nước.

Các cơ quan nhà nước phục vụ lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, không có đặc quyền đặc lợi, thực sự trong sạch, cần, kiệm, liêm, chính.

 Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Cả đời tôi chỉ có một mục đích là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc và hạnh phúc của quốc dân. Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo là vì mục đích đó"[2].

Về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước: Đây là vấn đề Chủ tịch Hồ Chí Minh để tâm lực. Người cho rằng hiệu quả của Nhà nước phụ thuộc rất lớn vào chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, các ngạch, bậc trong nền hành chính: “Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”[3]. Theo Người, để tiến tới một nhà nước pháp quyền mạnh mẽ, có hiệu lực thì phải nhanh chóng đào tạo, bồi dưỡng nhằm hình thành một đội ngũ cán bộ, viên chức nhà nước có trình độ văn hóa, am hiểu pháp luật, thành thạo nghiệp vụ hành chính và nhất là phải có đạo đức cần kiệm liêm chính, chí công vô tư.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, để xây dựng nền hành chính hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đội ngũ cán bộ, công chức của nền hành chính đó phải bảo đảm một số yêu cầu sau:

Cán bộ Nhà nước phải có đạo đức.

Đối với Hồ Chí Minh, điều mà Người quan tâm trước hết ở người cán bộ cách mạng là Tư cách người cách mệnh. Đây là đòi hỏi nghiêm khắc đối với người cán bộ, giúp người cán bộ có sức hấp dẫn, quy tụ, lôi cuốn được quần chúng, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ cách mạng mà Tổ quốc và Nhân dân giao phó.

Theo Người, đạo đức cách mạng là điều kiện cần thiết mà người cán bộ Nhà nước phải thường xuyên tu dưỡng và rèn luyện, vì “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”[4]. Chỉ có thấm nhuần những điều Hồ Chí Minh từng yêu cầu như vậy, người cán bộ mới có thể suốt đời phấn đấu hi sinh cho lý tưởng của Đảng, đặt quyền lợi của Đảng, của Tổ quốc lên trên hết và trước hết.

Đặc biệt, vì Đảng không phải là một tổ chức “để làm quan phát tài”, nên cán bộ Nhà nước cũng không phải là những “ông quan cách mạng”, càng không thể là “phụ mẫu” của dân. Hồ Chí Minh từng chỉ rõ, làm cán bộ không phải để “đè đầu cưỡi cổ dân chúng như thời thực dân, phong kiến”, mà phải là những người “công bộc” của nhân dân, tận tụy, hết lòng hết sức phục vụ cách mạng, phục vụ Nhân dân. Đó là việc gì có lợi cho dân, dù rất nhỏ cũng gắng sức làm; việc gì có hại cho dân, dù hết sức nhỏ, cũng cố gắng tránh, luôn lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Cán bộ phải có năng lực lãnh đạo.

Vì là người lãnh đạo, nên ngoài yêu cầu về phẩm chất đạo đức- nghĩa là thường xuyên phải trau dồi đạo đức cách mạng, người cán bộ Nhà nước còn phải có năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Với ý nghĩa đó, Hồ Chí Minh yêu cầu: để trở thành cán bộ, viên chức Nhà nước, mỗi người đều phải thi tuyển bắt buộc theo quy định của Sắc lệnh số 188 (1948) và số 76 (1950) do Người ký và ban hành. Các môn thi vào biên chế Nhà nước bao gồm: Chính trị, pháp luật, địa lý, lịch sử, ngoại ngữ. Muốn “thi đỗ vào biên chế Nhà nước”, muốn có đủ năng lực lãnh đạo để tổ chức và quản lý, cán bộ Nhà nước sẽ phải được “tri thức hóa” bằng cách luôn luôn học tập để không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt. Trong tất cả những nội dung cần phải “bồi dưỡng và bổ sung”, ngoài những kiến thức cơ bản về chuyên môn, nghiệp vụ nhất định, thì người cán bộ Nhà nước không thể không nâng cao lý luận, nâng cao khả năng tổng kết thực tiễn. Bên cạnh đócán bộ Nhà nước còn phải học kỹ thuật nghiệp vụ, “làm việc gì học việc đấy”, để khi được giao phụ trách ở lĩnh vực gì, phụ trách ở ngành nghề gì, cũng phải thành thạo công việc ở lĩnh vực đó.

Cán bộ phải đặt lợi ích của Nhân dân, của Tổ quốc lên trên, lên trước hết.

Năm 1947, trong cuốn sách “Sửa đổi lề lối làm việc” để huấn luyện về lề lối làm việc của cán bộ, một trong những điều Bác viết: Bất kỳ việc gì cũng vì lợi ích của Nhân dân mà làm và chịu trách nhiệm trước Nhân dân. Trước khi đi xa, trong bản Di chúc thiêng liêng, Bác căn dặn: Mỗi đảng viên, cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, phải xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ trung thành của Nhân dân.

Nǎm 1963, Bác về chống hạn ở Nghiêm Xuân (huyện Thường Tín, Hà Tây cũ), trời nắng to có đồng chí cầm ô che cho Bác, Bác nói: "Dân chịu được thì Bác cũng chịu được, chú làm như Bác là ông quan thời xưa". Trên đường đi chống hạn, thấy đi trước có xe công an còi inh ỏi dẹp đường, Bác cho dừng xe và lệnh cho xe công an dừng lại, Bác mới đi tiếp. Bác phê bình: "Bác xuống với dân để chống hạn mà các chú làm cho dân họ sợ thì xuống làm gì?". Bác còn dạy: Cơm của chúng ta ăn, áo của chúng ta mặc, vật liệu chúng ta dùng đều là mồ hôi nước mắt của Nhân dân mà ra. Vì vậy chúng ta phải đền ơn xứng đáng cho Nhân dân. Chớ vác mặt làm quan cách mạng để dân ghét, dân khinh, dân không ủng hộ... Bác Hồ căn dặn: Chúng ta có trọng dân, yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta.... 

Để gần dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra nguyên tắc "Việc gì cũng hỏi ý kiến dân chúng, cùng dân chúng bàn bạc. Giải thích cho dân chúng hiểu rõ. Được dân chúng đồng ý. Do dân chúng vui lòng ra sức làm"[5]. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh học hỏi quần chúng nhưng không theo đuôi quần chúng mà phải biết lắng nghe, phân tích những ý kiến, sáng kiến của Nhân dân để từ đó kiểm định chủ trương, chính sách, pháp luật và việc làm của cán bộ, đảng viên, tìm ra cái hay để phát triển và cái dở để sửa chữa. Có tâm với dân thì sẽ làm tốt điều đó.

Đối với Tuyên Quang, Nghị quyết Đại hội XVII Đảng bộ tỉnh đã xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ 2020-2025 của tỉnh là: “Tăng cường kỷ luật, kỷ cương; đẩy mạnh cải cách hành chính…”[6]; Ngày 27/8/2021, Tỉnh uỷ Tuyên Quang đã ban hành Kế hoạch số 99-KH/TU về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh năm 2021, trong đó, xác định nội dung học tập và làm theo năm 2021 là: “Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, ý chí tự lực, tự cường, xây dựng tỉnh Tuyên Quang có nền hành chính hoạt động hiệu lực, hiệu quả; môi trường xanh, sạch, đẹp; kinh tế phát triển nhanh, bền vững”; Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng Đề án “Đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Chính quyền điện tử hướng tới Chính quyền số tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030”.  Điều đó cho thấy, tỉnh đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng nền hành chính phục vụ theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Tư tưởng “Dân là gốc của nước”, “nước lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang được Tuyên Quang vận dụng sáng tạo vào trong giai đoạn hiện nay.

Trong thời gian qua, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã kịp thời lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, toàn diện công tác cải cách hành chính và đã đạt được nhiều kết quả: Nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người dân, tổ chức về cải cách hành chính được nâng lên; vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị được phát huy; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; Chỉ số cải cách hành chính (Par Index) tỉnh Tuyên Quang năm 2020 đạt 83,81%, tăng 0,99% so với năm 2019 và tăng 14,91% so với năm 2012 là năm đầu tiên thực hiện chấm điểm công tác CCHC (xếp thứ 35/63 tỉnh, thành phố, tăng 20 bậc so với năm 2012). Chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (Sipas) năm 2020 đạt 82,25%, tăng 20,73% so với năm 2014. Uỷ ban nhân dân tỉnh đã đưa vào vận hành Hệ thống dịch vụ hành chính công - Một cửa điện tử của tỉnh (http://dichvucong.tuyenquang.gov.vn); thành lập Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Tuyên Quang. Thể chế hành chính tiếp tục được hoàn thiện, chất lượng xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngày càng được chú trọng; chất lượng giải quyết thủ tục hành chính có chuyển biến qua công tác kiểm soát, ban hành mới, rà soát, đơn giản hóa, mở rộng hình thức, phạm vi công khai, minh bạch thủ tục hành chính. Tổ chức bộ máy tiếp tục được sắp xếp tinh gọn hiệu lực, hiệu quả gắn với tinh giản biên chế; thực hiện tuyển dụng, quản lý, sử dụng cán bộ, công chức, viên chức linh hoạt, đúng quy định; công tác đánh giá cán bộ, công chức được thực hiện thông qua giao nhiệm vụ đột phá, đổi mới gắn với sản phẩm. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý nhà nước được đẩy mạnh, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong thi tuyển, chấm điểm cải cách hành chính và khảo sát sự hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác cải cách hành chính của tỉnh so với mục tiêu, yêu cầu đặt ra còn một số hạn chế, như: Công tác chỉ đạo, điều hành tại một số cơ quan, đơn vị chưa sâu sát, kịp thời, thiếu quyết liệt; còn tình trạng trễ hẹn trong giải quyết thủ tục hành chính của các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính còn hạn chế, chất lượng cải cách thủ tục hành chính chưa cao; triển khai tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính qua dịch vụ bưu chính công ích, dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 còn hạn chế, chưa thu hút được rộng rãi người dân, tổ chức tham gia sử dụng dịch vụ; người dân chưa thực sự hài lòng với chất lượng cung ứng dịch vụ hành chính công...

Để hướng tới xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ nhân dân, vì lợi ích của người dân, doanh nghiệp; lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo đánh giá chất lượng phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước; Xây dựng và phát triển Chính quyền điện tử hướng tới Chính quyền số, giải quyết hiệu quả những nhiệm vụ đột phá, lĩnh vực trọng tâm để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, giữ vững quốc phòng - an ninh của tỉnh trong giai đoạn 2021 – 2030, trong thời gian tới, Tuyên Quang cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, đổi mới, cải tiến phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả thực hiện công tác cải cách hành chính; triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ theo Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030.

Hai là, tổ chức phổ biến, quán triệt, tuyên tuyền sâu rộng, nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp về mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của công tác cải cách hành chính.

Ba là, huy động và bố trí đủ cán bộ, công chức, viên chức có năng lực xây dựng, tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ cải cách hành chính. Ưu tiên bố trí nguồn lực tài chính, khuyến khích tạo điều kiện và có cơ chế chính sách phù hợp để huy động các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng, thực hiện các nhiệm vụ cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, hướng tới chính quyền sổ của tỉnh.

Bốn là, nâng cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, đạo đức công vụ trong đội ngũ cán bộ công chức, viên chức.

Năm là, phát triển hạ tầng kỹ thuật, Đẩy mạnh ứng dụng khoa học và công nghệ, từng bước xây dựng, ứng dụng, phát triển và hoàn thiện nền tảng chuyển đổi số của tỉnh.

Sáu là, đổi mới phương pháp theo dõi, đánh giá định kỳ kết quả thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính; thường xuyên đo lường sự hài lòng của người dân, tổ chức.

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Tuyên Quang hướng đến nền hành chính hoạt động hiệu lực, hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả hoạt động. Bởi, xét cho cùng, “sự lãnh đạo trong mọi công tác thiết thực của Đảng, ắt phải từ trong quần chúng ra, trở lại nơi quần chúng”[7]. Cùng với quyết tâm cao, Tuyên Quang sẽ quyết liệt hơn nữa thực hiện thành công nhiều giải pháp về cải cách hành chính, nhằm xây dựng nền hành chính phục vụ, qua đó tạo những đột phá mới trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XVII Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2021- 2025.

Nguyễn Thanh Thủy

-----------------------

[1]HCMTT, Nxb CTQG, H.2011, t.4, tr.175.

[2]HCMTT, Nxb CTQG, H.2011, t.4, tr.272.

[3]HCMTT, Nxb CTQG, H.2011, t.15, tr.672.

[4]HCMTT, Nxb CTQG, H.2011, t.5, tr.292.

[5]HCMTT, Nxb CTQG, H.2011, t.5, tr.334.

[6] VKĐHĐBĐB tỉnh Tuyên Quang lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, tr.111.

[7]HCMTT, Nxb CTQG, H.2011, t.5, tr.330.

Xem tin theo ngày:   / /